Data: 7 maja 2026 r. – Jak skutecznie ustalić spadkobierców i uzyskać zwrot należności z pomocy społecznej?
7 maja 2026 r.
9.00 - 13.00
Cecylia Wołoch
Pomoc publiczna
Najnowsze szkolenia
ODPOWIEDZIALNOŚĆ SPADKOBIERCÓW
ZA NALEŻNOŚCI Z POMOCY SPOŁECZNEJ
CZYLI JAK SKUTECZNIE USTALIĆ SPADKOBIERCÓW
I UZYSKAĆ ZWROT NALEŻNOŚCI?
Za które świadczenia, opłaty i wydatki z obszaru pomocy społecznej i w jakim zakresie odpowiadają spadkobiercy? Czy decyzja o zwrocie nienależnego świadczenia lub opłaty wydana i wysłana na zmarłego wywołuje skutki prawne?
Czy od spadkobierców należy dochodzić należności za usługi opiekuńcze udzielone zmarłemu świadczeniobiorcy?
Co w sytuacji gdy po zmarłym pozostały nieuregulowane opłaty np. za pobyt w DPS lub schronisku a nie ma spadkobierców?
świadczenia, opłaty i wydatki z pomocy społecznej, a w szczególności: opłaty za pobyt w DPS, opłaty za usługi opiekuńcze i udzielenie schronienia, świadczenia nienależnie pobrane wynikające z ustaw: o pomocy społecznej, o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, o świadczeniach rodzinnych, o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
I. Pierwsze czynności pracowników urzędów miast/gmin, OPS, PCPR, odpowiedzialnych za dochodzenie zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń rodzinnych, świadczeń z ustawy pomocy społecznej, z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, po uzyskaniu informacji, że zobowiązany do ich zwrotu nie żyje
- Kto ma obowiązek poinformować o zgonie zobowiązanego?
- Jakie działania należy podjąć po uzyskaniu informacji o śmierci zobowiązanego w zależności od etapu sprawy (po wszczęciu postępowania o zwrot, w trakcie postępowania, po wydaniu decyzji ale przed jej wysłaniem, po doręczeniu decyzji, na etapie egzekucji administracyjnej)?
- Co w sytuacji gdy mimo zgonu zobowiązanego decyzja zostanie odebrania np. przez dorosłego domownika, który ze zmarłym mieszkał?
- Konsekwencje prawne wydania i doręczenia decyzji po śmierci jej adresata – czy decyzję taką należy uchylić i na jakiej podstawie?
II. Przebieg postępowania mającego na celu ustalenie spadkobierców zmarłego, który zobowiązany był do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia
- Czy decyzja o zwrocie świadczenia nienależnie pobranego musi być wydana i doręczona zobowiązanemu za jego życia?
- Jak ustalić spadkobierców?
- W jaki sposób uzyskać informację czy postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone (do kogo kierować zapytanie w tym zakresie)?
- Jakie działania należy podjąć gdy spadkobiercy nie przeprowadzają postępowania spadkowego?
- Czy w przypadku gdy postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone gmina/OPS/PCPR muszą zainicjować przeprowadzenie takiego postępowania?
- Jakie przepisy stanowią podstawę do przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenia spadkobierców?
- Jakie dokumenty należy złożyć w sądzie aby przeprowadzić postępowanie spadkowe (właściwość sądu, reprezentacja przed sądem, czy pracownik o.p.s. może uczestniczyć w sprawie sądowej i w jakim charakterze)?
- Jakie są koszty postępowania spadkowego ponoszone przez gminę/o.p.s. (co zrobić, aby odzyskać koszty postępowania spadkowego)?
III. Przebieg postępowania o zwrot wydatków na świadczenia z pomocy społecznej dot. pobytu i usług w DPS i schronisku dla bezdomnych
- Charakter świadczeń za pobyt i usługi w DPS oraz schronisku dla bezdomnych
- Kto ma obowiązek ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w DPS?
- Zastępcze ponoszenie opłat za pobyt w DPS przez gminę
- Czy i kiedy gmina może żądać opłat za pobyt mieszkańca w DPS od spadkobierców zmarłego podopiecznego?
- Jaki jest zakres odpowiedzialności spadkobierców za zaległe opłaty za pobyt w DPS?
- Czy opłaty za schronisko ma obowiązek płacić bezdomny i jego najbliższa rodzina?
- Czy zaległych opłat za schronienie można dochodzić od spadkobierców osoby bezdomnej?
IV. Postępowanie w sprawie wydania decyzji o zwrocie nienależnego świadczenia oraz innych opłat i wydatków od spadkobierców
- Jak prawidłowo przeprowadzić postępowanie i wydać decyzję o zwrocie nienależnego świadczenia oraz innych opłat i wydatków od spadkobierców zmarłego świadczeniobiorcy (czy przed wydaniem decyzji należy spadkobiercom doręczyć postanowienie o wszczęciu postępowania i wyznaczyć termin z art. 10 k.p.a.)?
- Czy przed wydaniem decyzji o zwrocie należności musi być przeprowadzone postępowanie spadkowe?
- Zakres odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców (odpowiedzialność z masy spadkowej) – czyli, który spadkobierca i za co odpowiada?
- Konstrukcja decyzji o zwrocie należności od spadkobierców po przeprowadzeniu postępowania spadkowego przed działem spadku i po dziale spadku.
- Kiedy przedawnia się prawo do wydania decyzji wobec spadkobierców o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia oraz innych opłat i wydatków z pomocy społecznej?
- Kiedy przedawniają się należność z tytułu zwrotu opłat, wydatków i nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej?
- Jak postąpić gdy spadkobiercy, na których wydana została decyzja o zwrocie należności nie płacą (czy i któremu spadkobiercy wysyłamy upomnienie? czy wysyłając upomnienie na tą samą zaległość do kilku zobowiązanych, od każdego z nich musimy żądać kosztów upomnienia)?
- Jak prawidłowo i na którego spadkobiercę wystawić tytuł wykonawczy (czy przed wystawieniem tytułu wykonawczego musi być doręczone upomnienie?)
V. Zgon zobowiązanego do zwrotu świadczeń w toku postępowania egzekucyjnego
- Czy gmina/ OPS/PCPR muszą poinformować organ egzekucyjny o zgonie osoby, na którą wystawiony był tytuł wykonawczy?
- Kiedy organ egzekucyjny zawiesi a kiedy umorzy postępowanie egzekucyjne w przypadku zgonu osoby zobowiązanej do zwrotu świadczenia?
- Które ze świadczeń orzeczonych do zwrotu uznać należy za „obowiązek ściśle związany ze zobowiązanym” i jakie są tego praktyczne konsekwencje?
- Czy po ustaleniu spadkobierców należy wystawić nowy tytuł wykonawczy czy też postępowanie egzekucyjne toczyć się może w oparciu o dotychczasowy TW?
- Co w sytuacji gdy spadkobiercy odrzucą spadek?
- Co z orzeczonymi do zwrotu opłatami, wydatkami i nienależnie pobranymi świadczeniami w przypadku braku spadkobierców i obligatoryjnego przyjęcia spadku przez gminę?
- Czy w odniesieniu do orzeczonych do zwrotu opłat, wydatków i nienależnych świadczeń z pomocy społecznej stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej?
VI. Indywidualne pytania, wyjaśnienia zgłoszonych problemów objętych tematyką szkolenia
Cecylia Wołoch
– od ponad 30 lat zawodowo zajmuje się problematyką związaną ze sferą dochodów budżetowych, a w szczególności zagadnieniami dotyczącymi rachunkowości podatków i opłat lokalnych, rachunkowości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, windykacji i egzekucji należności budżetowych; Przez cały okres aktywności zawodowej związana z Urzędem Miasta Krakowa gdzie przez wiele lat zajmowała stanowisko Dyrektora Wydziału Podatków i Opłat oraz Z-cy Dyrektora Wydziału Egzekucji Administracyjnej i Windykacji. Prowadząc szkolenia m.in. z zakresu rachunkowości podatków i opłat, rachunkowości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych dochodów samorządowych, windykacji należności budżetowych.
NAJWAŻNIEJSZE ZAGADNIENIA:
- Jak postąpić gdy organ udzielający świadczeń uzyska informację o śmierci świadczeniobiorcy, wobec którego wydana została decyzja o zwrocie świadczenia?
- Za które świadczenia, opłaty i wydatki z obszaru pomocy społecznej i w jakim zakresie odpowiadają spadkobiercy?
- Jak postąpić, gdy w trakcie postępowania o zwrot nienależnego świadczenia lub opłaty organ pomocy społecznej dowie się że świadczeniobiorca zmarł (zgon w trakcie postępowania, przed doręczeniem decyzji, po doręczeniu decyzji ale przed upływem 14 dni do złożenia odwołania, po uprawomocnieniu się decyzji – działania do podjęcia krok po kroku).
- Czy decyzja o zwrocie nienależnego świadczenia lub opłaty wydana i wysłana na zmarłego wywołuje skutki prawne?
- Gdzie sprawdzić czy postępowanie spadkowe zostało przeprowadzone?
- Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek wszczynać postępowanie spadkowe i na jakiej podstawie?
- Czy i na jakiej podstawie wolno obciążyć spadkobierców kosztami postępowania jeżeli ośrodek pomocy społecznej wystąpi do sądu o przeprowadzenie postępowania spadkowego?
- Co należy zrobić gdy wierzyciel dowiaduje się o śmierci zobowiązanego do zwrotu nienależnego świadczenia po wszczęciu postępowania egzekucyjnego?
- Czy opłaty za schronisko dla bezdomnych należą się od spadkobierców?
- Czy od spadkobierców należy dochodzić należności za usługi opiekuńcze udzielone zmarłemu świadczeniobiorcy?
- Co w sytuacji gdy po zmarłym pozostały nieuregulowane opłaty np. za pobyt w DPS lub schronisku a nie ma spadkobierców?
- Szkolenie jest przeznaczone do oglądania na żywo, tylko i wyłącznie w ustalonym terminie oraz przez osoby zgłoszone na szkolenie.
- Dzień przed szkoleniem Uczestnicy otrzymają materiały szkoleniowe w formacie PDF oraz link do rejestracji.
571 PLN-/osoba – FAKTURA wysłana przez KSeF, ZAŚWIADCZENIE: PDF na wskazany adres mail
MOŻNA RÓWNIEŻ WYBRAĆ OPCJE:
600 PLN – ZAŚWIADCZENIE zostanie wysłane POCZTĄ POLSKĄ, FAKTURA przez KSeF
Cena zawiera: udział w szkoleniu online, materiały szkoleniowe w formacie PDF przesłane drogą mailową, zaświadczenie
Wszystkie ceny dotyczą szkoleń finansowanych ze środków publicznych, dla z innych źródeł finansowania należy zastosować stawkę VAT 23%
Prosimy o przesyłanie zgłoszeń najpóźniej na 2 dni przed terminem szkolenia.